Το βιβλίο «Βλάχικα Τραγούδια Συρράκου», συγγραφής Σπύρου Νταλαούτη, εκδόθηκε το 2025 από τον Σύνδεσμο Συρρακιωτών Πρέβεζας, με χορηγία του Υπουργείου Πολιτισμού, και κυκλοφόρησε από τις Εκδόσεις Κ. & Μ. Σταμούλη. Αποτελεί τη συνοδευτική έκδοση του ομώνυμου ψηφιακού δίσκου (CD) και εντάσσεται στις δράσεις του Συνδέσμου για τη διαφύλαξη, τεκμηρίωση και ανάδειξη της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς του Συρράκου.
Πρόκειται για μια εμπεριστατωμένη λαογραφική και μουσικολογική μελέτη που καταγράφει τη μουσική παράδοση του Συρράκου και αναδεικνύει τον σημαντικό ρόλο που διαδραμάτισαν τα βλάχικα τραγούδια στη διαμόρφωση της πολιτιστικής ταυτότητας της τοπικής κοινωνίας. Το έργο στηρίζεται σε ιστορική έρευνα, προφορικές μαρτυρίες και μακρόχρονη ενασχόληση του συγγραφέα με την ιστορία και τη λαογραφία του Συρράκου.
Το βιβλίο διαρθρώνεται σε δύο βασικά μέρη. Στο πρώτο μέρος παρουσιάζεται η μουσικοχορευτική παράδοση του Συρράκου μέσα από μια ιστορική αναδρομή που ξεκινά από τα μέσα του 19ου αιώνα και φθάνει έως τις ημέρες μας. Εξετάζονται η εξέλιξη της μουσικής ζωής του χωριού, οι παραδοσιακές κομπανίες, τα μουσικά όργανα που συνόδευαν τους χορούς και τα πανηγύρια, καθώς και οι αλλαγές που επέφεραν οι ιστορικές και κοινωνικές συνθήκες σε πέντε διαφορετικές χρονικές περιόδους. Παράλληλα, παρατίθενται προσωπικές μαρτυρίες και αναμνήσεις που φωτίζουν πτυχές της καθημερινής ζωής και της πολιτιστικής έκφρασης των Συρρακιωτών.
Το δεύτερο μέρος είναι αφιερωμένο στα βλάχικα τραγούδια του Συρράκου. Περιλαμβάνει την καταγραφή και τεκμηρίωση δεκατριών αυθεντικών τραγουδιών, τα οποία παρουσιάζονται με τους πρωτότυπους στίχους στη βλάχικη γλώσσα, την ελληνική τους απόδοση και επεξηγηματικά σχόλια για το περιεχόμενο, τη θεματολογία και τη θέση τους στην κοινωνική και πολιτιστική ζωή του χωριού. Τα τραγούδια αυτά συνδέονται με το παραδοσιακό χοροστάσι, τα πανηγύρια, την οικογενειακή ζωή, την αγάπη, τη χαρά, την ξενιτιά και άλλες σημαντικές στιγμές του συλλογικού βίου, αποτελώντας πολύτιμες μαρτυρίες της προφορικής παράδοσης των Συρρακιωτών.
Ιδιαίτερη αξία της έκδοσης αποτελεί η σύνδεση της μουσικής με τη βλάχικη γλώσσα και τη λαογραφία του Συρράκου. Τα τραγούδια προσεγγίζονται όχι μόνο ως μουσικά δημιουργήματα αλλά και ως φορείς ιστορικής μνήμης, γλωσσικής συνέχειας και πολιτιστικής έκφρασης. Η έκδοση εμπλουτίζεται με φωτογραφικό υλικό, μουσικολογικές παρατηρήσεις και εκτενή βιβλιογραφία, προσφέροντας στον αναγνώστη μια ολοκληρωμένη εικόνα της μουσικής παράδοσης του τόπου.
Το «Βλάχικα Τραγούδια Συρράκου» αποτελεί μια σημαντική παρακαταθήκη για τη μελέτη και τη διαφύλαξη της πολιτιστικής κληρονομιάς του Συρράκου. Δεν απευθύνεται μόνο σε ερευνητές και μελετητές της λαογραφίας, αλλά και σε κάθε αναγνώστη που επιθυμεί να γνωρίσει την ιστορία, τη γλώσσα και τη μουσική παράδοση ενός από τους σημαντικότερους βλαχόφωνους οικισμούς της Πίνδου. Με την έκδοση αυτή, ο Σύνδεσμος Συρρακιωτών Πρέβεζας εκπληρώνει έναν από τους βασικούς καταστατικούς του σκοπούς: τη διάσωση, την τεκμηρίωση και τη μετάδοση της πολιτιστικής κληρονομιάς του Συρράκου στις σημερινές και στις μελλοντικές γενιές.
